TuoiTot.comTuổi Tốt
Mượn tuổi làm nhà, động thổ

Các bước mượn tuổi động thổ: từ lời nhờ, ngày khởi công tới lúc nhận lại nhà

Trình tự mượn tuổi động thổ mà nhiều gia đình làm: nhờ người, hẹn mốc, khởi công, các mốc giữa, trao lại nhà. Bảng phối hợp với nhà thầu và lỗi hay gặp.

A gray-haired Vietnamese man lightly swings a small hoe into fresh soil on a cleared construction site, workers waiting at a distance, wide shot from the side, golden sunrise

Mượn tuổi động thổ thường đi qua năm chặng: nhờ người và thống nhất cách làm, hẹn mốc với nhà thầu, ngày khởi công người cho mượn tuổi làm phần mở đầu trong lúc gia chủ tránh mặt, có mặt ở các mốc lớn như đổ mái nếu gia đình muốn, rồi khi nhà xong thì trao lại nhà cho gia chủ một cách tượng trưng. Mỗi vùng thêm bớt khác nhau, nhưng khung chung là như vậy.

Phần dưới đi qua từng chặng theo thứ tự thời gian, có bảng phân việc giữa gia chủ, người cho mượn và nhà thầu, kèm những lỗi hay gặp khiến buổi khởi công lúng túng. Các bước được tả như sinh hoạt gia đình; phần chọn ngày thì thuộc về lịch ngày, ở đây chỉ nói cách sắp xếp quanh nó.

Khung năm chặng

Trình tự dưới đây là cách nhiều gia đình đang làm, đủ để bạn hình dung toàn bộ trước khi đi vào chi tiết:

  1. Thống nhất trong nhà: tuổi gia chủ vướng điều gì, gia đình xét mấy điều, có mượn tuổi hay không.
  2. Nhờ người cho mượn tuổi: kiểm tuổi họ, hỏi sự sẵn lòng, nói rõ mốc và thời gian.
  3. Hẹn mốc với nhà thầu: báo trước phần nghi thức để đội thợ chuẩn bị mặt bằng và lùi phần việc của họ lại một chút.
  4. Ngày khởi công: người cho mượn tuổi làm phần mở đầu, gia chủ tránh mặt một lát rồi quay lại làm việc bình thường.
  5. Các mốc giữa và lúc hoàn thành: có mặt khi đổ mái nếu gia đình muốn, sau đó trao lại nhà tượng trưng và gia chủ về ở.

Hai chặng đầu nên xong trước ngày khởi công ít nhất vài tuần. Ba chặng sau thì phụ thuộc tiến độ công trình, nên bám theo lịch của nhà thầu thay vì cố định từ đầu.

Không bắt buộc làm đủ năm chặng. Nhiều gia đình chỉ làm chặng bốn rồi coi như xong; có nhà thêm phần đổ mái; có nhà làm đầy đủ cả phần trao lại nhà. Chọn kiểu nào thì nói rõ với người cho mượn ngay từ lúc nhờ, để họ biết mình sẽ phải có mặt mấy lần.

Ngày khởi công diễn ra thế nào

Buổi sáng khởi công, người cho mượn tuổi có mặt sớm cùng một vài người trong nhà. Ở nhiều nơi, họ cầm cuốc đào vài nhát tượng trưng ở vị trí đã đánh dấu, thường là một góc móng hoặc giữa khu đất, rồi trao lại dụng cụ cho đội thợ làm tiếp. Toàn bộ phần này thường chỉ mất một lúc ngắn.

Trong lúc đó, gia chủ tránh mặt: đứng xa, ở nhà bên cạnh, hoặc đi đâu đó một lát. Ý của tục là "người khác khởi công", nên gia chủ không đứng trong khu đất lúc những nhát cuốc đầu tiên. Xong phần này, gia chủ quay lại, làm việc với thợ, chụp ảnh mặt bằng, kiểm vật tư như mọi ngày.

Nhiều nhà mời người cho mượn tuổi ở lại dùng bữa sáng hoặc bữa trưa cùng gia đình và thợ. Đây là lúc nói lời cảm ơn trực tiếp. Ngày cụ thể và giờ khởi công là phần riêng; gia đình thường xem lịch ngày rồi báo lại cho người cho mượn và nhà thầu.

Nên cử sẵn một người trong nhà, không phải gia chủ, làm người điều phối buổi sáng: đón người cho mượn tuổi, nhắc đội thợ dừng tay đúng lúc, dẫn gia chủ ra chỗ khác và gọi quay lại. Có người điều phối thì gia chủ không phải vừa tránh mặt vừa lo việc, và buổi khởi công gọn trong thời gian ngắn.

Các mốc giữa: đổ móng, đổ mái, cất nóc

Đổ móng. Ít nơi mời người cho mượn tuổi có mặt ở mốc này. Móng là việc kỹ thuật, nên gia chủ cần có mặt để giám sát khối lượng, chất lượng bê tông và cốt thép.

Đổ mái hoặc cất nóc. Đây là mốc nhiều gia đình coi trọng thứ hai sau khởi công. Có nơi mời lại người cho mượn tuổi đứng ra ở phần đầu, có nơi chỉ mời dự bữa cơm. Nên hỏi trước họ có muốn tham gia không.

Nhà nhiều tầng. Với nhà hai ba tầng, không ai nhờ người cho mượn có mặt ở mỗi sàn. Thường chỉ chọn một mốc là sàn mái hoặc lúc cất nóc.

An toàn khi lên cao. Nếu phần nghi thức ở mốc đổ mái diễn ra trên cao, người cho mượn tuổi lớn tuổi không nên leo giàn giáo. Có thể làm phần tượng trưng ngay dưới chân công trình.

Khi tiến độ trễ. Mốc đổ mái thường lệch so với dự kiến vài tuần. Báo lại cho người cho mượn càng sớm càng tốt, đừng để họ thu xếp rồi phải huỷ.

Trao lại nhà và "mua lại" tượng trưng

Ở những nơi làm đầy đủ, khi nhà xây xong, người cho mượn tuổi "trao lại" nhà cho gia chủ. Cách làm hay gặp là gia chủ đưa cho người cho mượn một khoản tiền rất nhỏ, mang tính tượng trưng, như thể mua lại căn nhà người kia đã khởi công. Sau đó gia chủ mới chính thức dọn về.

Phần này hoàn toàn là nghi thức trong gia đình. Không cần lập văn bản, càng không nên viết giấy mua bán có chữ ký, vì giấy kiểu đó dễ gây hiểu lầm nếu sau này có chuyện thừa kế hay tranh chấp. Một lời nói trước mặt người nhà là đủ ý nghĩa.

Có gia đình bỏ qua bước này vì coi nghi thức đã trọn từ ngày khởi công. Có nơi gộp việc trao lại nhà vào bữa cơm mừng nhà mới. Chọn kiểu nào cũng được, miễn người cho mượn biết trước để không bất ngờ.

Một chi tiết nhỏ nhưng được nhiều người nhớ lâu: mời người cho mượn tuổi bước vào nhà mới cùng gia chủ trong buổi trao lại, đi một vòng xem các phòng. Với họ, đó là lúc thấy công trình mình mở đầu đã thành hình, và cũng là lời cảm ơn tự nhiên nhất.

Khi trời mưa hoặc phải dời ngày

Có phương án dời từ trước. Ngay lúc hẹn, nói với người cho mượn tuổi rằng nếu trời mưa lớn thì phần khởi công sẽ dời, và hỏi họ những buổi nào khác có thể thu xếp.

Làm phần tượng trưng dưới mái che. Nhiều nhà vẫn giữ ngày nhưng làm phần mở đầu ở một góc đất được che bạt, vài nhát cuốc là xong; đội thợ chờ tạnh mới làm tiếp phần móng.

Báo nhà thầu cùng lúc. Đội thợ thường đã sắp lịch cho nhiều công trình. Báo dời muộn có thể khiến họ mất một ngày công hoặc chuyển sang chỗ khác, kéo cả tiến độ.

Không ép người lớn tuổi đi trong mưa. Đường công trường trơn, lạnh, dễ ốm. Một buổi khởi công muộn vài ngày không làm hỏng gì; một chuyến đi trong mưa của người cao tuổi thì có thể.

Giữ người dự phòng. Nếu đã có người thứ hai đạt tuổi, thông báo cho họ rằng có thể cần họ thay, để khi dời ngày mà người chính bận thì vẫn có cách xoay.

Bảng phân việc giữa ba bên

Một bảng như dưới đây gửi cho cả người cho mượn tuổi và nhà thầu sẽ giúp ngày khởi công trơn tru:

MốcGia chủNgười cho mượn tuổiNhà thầu
Trước một thángChốt hồ sơ, hợp đồng, báo cách làmNhận lời, ghi mốc dự kiếnLên tiến độ, chuẩn bị mặt bằng
Trước một tuầnXác nhận ngày, lo đưa đónXác nhận có mặtPhát quang, đánh dấu vị trí móng
Ngày khởi côngTránh mặt một lát, sau đó giám sátLàm phần mở đầuChuẩn bị cuốc nhẹ, chỗ đứng an toàn, làm tiếp
Đổ máiGiám sát kỹ thuật, báo mốcCó mặt nếu gia đình mờiThi công theo bản vẽ
Hoàn thànhNghiệm thu, trao lại nhà tượng trưngNhận phần tượng trưngBàn giao, bảo hành

Điểm cần nhấn với nhà thầu: phần nghi thức chỉ chiếm vài phút đầu buổi, sau đó việc vẫn chạy. Mọi trao đổi kỹ thuật, nghiệm thu, thanh toán chỉ làm với gia chủ.

Những lỗi hay gặp

Theo lời kể của nhiều gia đình, đây là những chuyện làm buổi khởi công lúng túng:

  • Không báo trước cho đội thợ, đến nơi thì thợ đã đào xong một phần móng.
  • Hẹn người cho mượn tuổi quá sát ngày, đến lúc dời ngày vì mưa thì họ đã đi công việc khác.
  • Gia chủ quên tránh mặt hoặc đứng ngay cạnh, rồi người lớn trong nhà không vui.
  • Mặt bằng còn sắt thép, gạch vỡ, người cho mượn tuổi lớn tuổi suýt trượt ngã.
  • Đưa giấy tờ, tiền cọc vật tư cho người cho mượn cầm hộ, sau này khó phân định.
  • Không báo người cho mượn khi nhà đã xong, khiến họ cảm thấy bị quên.

Phần lớn các lỗi trên tránh được bằng một tin nhắn xác nhận mốc gửi cho cả ba bên và một người trong nhà chịu trách nhiệm điều phối buổi sáng hôm đó, tách khỏi gia chủ để gia chủ tránh mặt đúng lúc.

Điều thực tế đi song song với các bước

Nghi thức mượn tuổi chỉ chạy đúng khi công trình đã sẵn sàng thật. Trước ngày khởi công, giấy phép xây dựng phải xong hoặc đã xác nhận được miễn với cơ quan cấp phép ở địa phương, hợp đồng thi công đã ký, mốc ranh giới với hàng xóm đã được xác nhận. Nếu một trong ba thứ này chưa có, đừng vội mời người cho mượn tuổi.

Khi nhà xong, phần nghiệm thu và bàn giao kỹ thuật với nhà thầu quan trọng hơn bất cứ nghi thức nào: kiểm thấm dột, điện nước, sổ sách bảo hành. Làm xong phần đó, phần trao lại nhà tượng trưng mới thật sự là một khoảnh khắc vui cho cả hai gia đình.

Cũng nên tính chi phí nhỏ đi kèm các bước: đưa đón người cho mượn, bữa cơm khởi công, bữa cơm mừng nhà mới, quà cảm ơn. Ghi chúng vào dự toán ngay từ đầu, dù chỉ là một dòng, để không phải xoay xở vào lúc tiền đang dồn cho vật tư và nhân công.

Câu hỏi thường gặp

Gia chủ có cần tránh mặt cả ngày khởi công không?

Không cần. Ở nhiều nơi, gia chủ chỉ tránh mặt trong lúc người cho mượn tuổi làm phần mở đầu, thường rất ngắn. Sau đó gia chủ quay lại giám sát và làm việc với đội thợ như bình thường.

Người cho mượn tuổi có phải có mặt khi nghiệm thu nhà không?

Không. Nghiệm thu là việc kỹ thuật giữa gia chủ và nhà thầu. Người cho mượn tuổi chỉ có mặt ở phần trao lại nhà tượng trưng nếu gia đình làm bước đó, thường gộp vào bữa cơm mừng nhà mới.

Khoản tiền mua lại nhà tượng trưng nên là bao nhiêu?

Đây là khoản tượng trưng, thường rất nhỏ, không mang ý nghĩa giá trị. Mỗi nơi một kiểu. Quan trọng là đưa trong không khí vui vẻ và không lập giấy mua bán, tránh hiểu lầm về sau.

Nếu người cho mượn tuổi ốm đúng ngày khởi công thì sao?

Nhiều gia đình dời ngày hoặc nhờ người dự phòng đã kiểm tuổi trước. Vì vậy nên có sẵn một người thứ hai đạt tuổi và báo nhà thầu phương án dời để họ không bị động về nhân công.

Có cần mượn tuổi lại khi xây thêm tầng sau vài năm không?

Tuỳ quan niệm từng nhà. Có gia đình coi xây thêm tầng là việc lớn và xét tuổi lại cho năm đó, có gia đình không xét. Nếu xét, năm khác thì tuổi mụ khác, phải tính lại từ đầu.

Nhà thầu có cần biết chuyện mượn tuổi không?

Nên báo trước để đội thợ chuẩn bị mặt bằng, dụng cụ nhẹ và để phần mở đầu cho người cho mượn tuổi. Đồng thời nói rõ mọi việc kỹ thuật, thanh toán vẫn làm với gia chủ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138