TuoiTot.comTuổi Tốt
Mượn tuổi làm nhà, động thổ

Mượn tuổi làm nhà khi ở xa: gia chủ đi làm xa hoặc người cho mượn ở tỉnh khác

Xây nhà ở quê trong khi gia chủ đi làm xa, hoặc người hợp tuổi ở tỉnh khác: ba cách sắp xếp mượn tuổi, chi phí đi lại, giám sát từ xa và điều nên chốt trước.

A Vietnamese man with a small backpack walks from a bus stop toward a half-built brick house in the countryside, seen from far behind, overcast soft light, green rice fields

Khi gia chủ làm việc xa nhà hoặc người hợp tuổi ở tỉnh khác, cách mượn tuổi êm nhất thường là nhờ một người đạt tuổi đang sống gần công trình, còn gia chủ về đúng buổi khởi công và các mốc lớn, giao việc trông coi hằng ngày cho người tin cậy tại chỗ. Mời người ở xa về cũng được, nhưng gia chủ cần lo trọn đi lại và có người dự phòng.

Tình huống này ngày càng phổ biến: nhiều người làm ăn ở thành phố, dành dụm về quê xây nhà cho bố mẹ hoặc cho chính mình sau này. Bài dưới đây so sánh các cách sắp xếp, đưa kế hoạch từ xa theo từng bước, và những điều thực tế về giám sát, tiền bạc mà người ở xa hay bỏ sót.

Ba tình huống thường gặp

Tình huống thứ nhất: gia chủ ở thành phố, xây nhà ở quê, trong họ ở quê có người đạt tuổi. Đây là trường hợp dễ nhất; gia chủ về một hai ngày vào dịp khởi công, người cho mượn ở ngay đó, bố mẹ ở quê lo phần đón tiếp.

Tình huống thứ hai: gia chủ ở quê nhưng người mà ông bà muốn nhờ nhất, như bác cả hay chú út, lại sống ở tỉnh khác. Gia đình phải cân nhắc giữa người được tin cậy nhất và người tiện nhất.

Tình huống thứ ba: cả gia chủ và người phù hợp đều ở xa công trình, còn ở quê chỉ có bố mẹ già. Đây là trường hợp cần chuẩn bị nhiều nhất, cả về nghi thức lẫn việc trông coi thi công. Trong mọi tình huống, tục chỉ đòi hỏi người cho mượn có mặt ở các mốc đã chọn; phần còn lại là chuyện sắp xếp.

Nhận ra mình đang ở tình huống nào giúp cả nhà bàn nhanh hơn. Thay vì hỏi chung "mượn tuổi ai", hãy hỏi "ai đạt tuổi và về được đúng buổi đó". Câu hỏi đặt đúng thì danh sách người có thể nhờ thường chỉ còn hai ba cái tên.

So sánh ba cách sắp xếp

Ba phương án hay được chọn khi có khoảng cách địa lý, với mặt thuận và mặt vướng của từng cách:

Cách sắp xếpThuậnVướngChi phí cần tính
Nhờ người đạt tuổi ở gần công trìnhCó mặt dễ, dời ngày không saoCó thể không phải người ông bà muốn nhấtBữa cơm, quà cảm ơn
Mời người ở xa vềĐúng người được tin cậy, ông bà vuiPhụ thuộc lịch đi lại, thời tiết, sức khoẻVé xe hoặc máy bay, chỗ nghỉ, đưa đón
Người ở xa nhận lời, người ở gần làm phần khởi côngGiữ được tình cảm với người ở xa, vẫn có mặt kịpCần ông bà đồng ý cách làm nàyNhư cách một, thêm một món quà gửi người ở xa

Cách thứ ba ít phổ biến hơn và không phải nơi nào cũng chấp nhận, vì theo tục người đứng ra khởi công mới là người cho mượn tuổi. Nếu ông bà không đồng ý, nên chọn hẳn một trong hai cách đầu thay vì cố dung hoà.

Với cách thứ hai, hãy nghĩ đến mùa. Mời bác lớn tuổi đi xe đường dài giữa mùa mưa bão hoặc sát Tết, khi xe cộ đông và giá vé cao, là đặt cả hai nhà vào thế khó.

Lập kế hoạch từ xa theo từng bước

Với gia chủ ở xa, một trình tự rõ ràng giúp giảm số chuyến phải về:

  1. Chuyến về thứ nhất: xem đất, gặp thợ thiết kế, nói chuyện với bố mẹ về tuổi và việc có mượn tuổi không.
  2. Từ xa: hoàn thiện bản vẽ, dự toán, nộp hồ sơ xin phép hoặc xác nhận được miễn, so sánh vài nhà thầu qua ảnh công trình cũ và lời giới thiệu.
  3. Chuyến về thứ hai: ký hợp đồng thi công, xác nhận mốc ranh giới với hàng xóm, gặp và nhờ người cho mượn tuổi nếu người đó ở gần.
  4. Từ xa: chốt ngày khởi công với nhà thầu, nhắn xác nhận cho người cho mượn tuổi, sắp xếp vé nếu có người phải đi xa về.
  5. Chuyến về thứ ba: buổi khởi công. Ở lại thêm một hai ngày để thấy đội thợ làm phần móng.
  6. Các chuyến sau: đổ mái, hoàn thiện, nghiệm thu, trao lại nhà nếu gia đình làm bước này.

Sáu bước trên tương ứng khoảng bốn đến năm chuyến về. Giảm thêm là có thể, nhưng các chuyến ký hợp đồng, khởi công và nghiệm thu thì nên có mặt trực tiếp.

Gia chủ vắng mặt lúc động thổ: tục nói gì

Tránh mặt vốn là một phần của tục. Ở nhiều nơi, gia chủ tránh mặt trong lúc người cho mượn tuổi khởi công. Với người ở xa, việc vắng mặt hôm đó không trái tục.

Nhưng vắng hẳn thì cần người trông việc. Nếu gia chủ không về được, phải có một người tin cậy làm việc với nhà thầu ngay sau phần nghi thức: kiểm vị trí móng, xác nhận khối lượng ngày đầu.

Bố mẹ có thể thay mặt điều phối. Bố mẹ ở quê thường là người đón người cho mượn tuổi và mời bữa cơm. Phần kỹ thuật thì nên có thêm một người trẻ hơn hiểu bản vẽ.

Gọi video chỉ là phương án phụ. Nhiều gia chủ xem buổi khởi công qua gọi video. Tiện, nhưng không thay được việc có mặt trực tiếp khi ký các giấy tờ quan trọng.

Báo trước cho người cho mượn. Nói rõ hôm đó gia chủ có về hay không để người cho mượn không bất ngờ khi không thấy chủ nhà. Nếu không về, gia chủ nên gọi cảm ơn ngay trong buổi sáng hôm đó.

Hẹn một mốc gia chủ chắc chắn có mặt. Nếu không về được ngày khởi công, hãy hẹn người cho mượn gặp lại ở mốc đổ mái hoặc ngày về nhà mới, để lời cảm ơn được nói trực tiếp ít nhất một lần.

Chi phí đi lại và cảm ơn người ở xa về

Khi mời người cho mượn tuổi từ tỉnh khác về, gia chủ nên lo trọn các khoản dưới đây, không để họ ứng trước:

  • Vé xe khách hoặc vé máy bay khứ hồi, đặt sớm, chọn giờ đi không quá sớm hoặc quá muộn.
  • Đưa đón từ bến xe, sân bay về nhà và từ nhà ra công trường.
  • Chỗ nghỉ một hai đêm, nếu không ở nhà người thân.
  • Bữa ăn trong những ngày về.
  • Một món quà cảm ơn mang về cho gia đình họ.
  • Nếu người cho mượn đi cùng vợ hoặc chồng, tính luôn cho người đi cùng.

Ghi các khoản này vào dự toán ngay từ đầu. Với người ở xa, chi phí một chuyến về có khi bằng vài ngày công thợ; tính trước thì không bị động.

Nếu tổng chi phí và công sức quá lớn so với ý nghĩa của nghi thức, đó là dấu hiệu nên chuyển sang nhờ người đạt tuổi ở gần. Phần lớn ông bà sẽ đồng ý khi thấy con cháu tính toán kỹ.

Họp gia đình khi mỗi người một nơi

Một khó khăn của người ở xa là bàn bạc. Anh em mỗi người một tỉnh, bố mẹ ở quê, chuyện tuổi và chuyện mượn tuổi dễ bị nói mỗi lúc một ít, không ai chốt. Cách gọn nhất là hẹn một buổi gọi video cả nhà, chuẩn bị trước một trang tóm tắt: năm định khởi công, tuổi gia chủ vướng gì theo cách tính phổ biến, danh sách người có thể nhờ.

Ví dụ trang tóm tắt của anh A sinh 1991, định xây năm 2027: tuổi mụ 37, Kim lâu thân, cung Tứ Tấn Tài, vướng tam tai. Người có thể nhờ ở quê: chú họ sinh 1970, tuổi mụ 58, không vướng gì; bác sinh 1960 ở tỉnh khác, tuổi mụ 68, không vướng gì. Với trang như vậy, cả nhà chỉ cần quyết một câu: nhờ người ở gần hay mời bác về.

Sau buổi họp, ghi lại quyết định vào nhóm nhắn tin chung của gia đình: ai cho mượn tuổi, mốc nào, ai đón, ai trông công trình. Một dòng chốt như vậy tránh được chuyện mỗi người nhớ một kiểu.

Khi phải dời ngày mà người cho mượn ở xa

Với người ở gần, dời ngày khởi công vài hôm chỉ là một cuộc gọi. Với người ở xa, mỗi lần dời là một lần đổi vé, xin nghỉ việc lại, có khi mất tiền. Vì vậy, khi đã mời người ở xa về, gia chủ nên chọn mốc khởi công chắc chắn nhất có thể: hồ sơ xin phép đã xong, nhà thầu đã ký, vật tư cho phần móng đã về.

Nên chọn vé có thể đổi, và báo trước với người cho mượn rằng nếu trời mưa lớn thì phần nghi thức vẫn làm, chỉ phần đào móng dời lại. Cách này giữ được buổi khởi công đúng ngày mà không bắt đội thợ làm trong điều kiện xấu.

Nếu bắt buộc dời hẳn, gia chủ chịu mọi chi phí phát sinh và báo sớm nhất có thể. Có sẵn một người đạt tuổi ở gần làm phương án dự phòng là cách để dời ngày không biến thành hoãn cả tháng.

Điều thực tế: giám sát thi công khi ở xa

Với người ở xa, rủi ro lớn nhất không nằm ở chuyện tuổi mà ở chuyện giám sát. Vài cách nhiều gia chủ dùng: yêu cầu nhà thầu gửi ảnh và video cuối mỗi ngày, có nhật ký công trình ghi khối lượng, thanh toán theo giai đoạn đã nghiệm thu chứ không ứng trước nhiều, và thuê thêm một người giám sát độc lập ở những phần quan trọng như cốt thép móng, sàn mái.

Nên chọn một người tại chỗ làm đầu mối, có quyền gọi dừng khi thấy làm sai bản vẽ. Nếu người đó cần ký nghiệm thu thay, làm văn bản uỷ quyền đúng thủ tục. Người này không cần là người cho mượn tuổi; tách hai vai giúp mỗi người làm đúng việc của mình.

Một khoản dự phòng riêng cho các chuyến về đột xuất cũng nên có trong dự toán. Công trình nào cũng có lúc cần chủ nhà quyết ngay tại chỗ, và người ở xa thường không tính đến khoản này cho tới khi phải mua vé gấp.

Câu hỏi thường gặp

Gia chủ không về được ngày khởi công thì mượn tuổi có còn ý nghĩa không?

Theo tục, phần quan trọng là người đạt tuổi đứng ra khởi công, còn gia chủ vốn hay tránh mặt lúc đó. Gia chủ vắng mặt không làm mất ý nghĩa, nhưng cần người tin cậy làm việc với nhà thầu ngay sau.

Có nên mời người cho mượn tuổi đi máy bay về không?

Được, nếu họ vui lòng và sức khoẻ cho phép. Gia chủ nên lo trọn vé, đưa đón, chỗ nghỉ. Nếu chi phí và công sức quá lớn, nhờ một người đạt tuổi ở gần thường hợp lý hơn.

Làm nhà cho bố mẹ ở quê thì xét tuổi ai?

Nhiều gia đình xét tuổi người đứng ra làm nhà, có thể là con bỏ tiền hoặc bố mẹ là người ở. Mỗi nhà chọn một cách; nếu người được chọn vướng tuổi thì mới tính chuyện mượn tuổi.

Người tại chỗ trông công trình có cần đạt tuổi không?

Không. Người trông coi thi công là vai thực tế, cần hiểu bản vẽ, trung thực và có thời gian. Tục mượn tuổi chỉ xét người đứng ra khởi công, không xét người giám sát.

Bao nhiêu chuyến về là đủ khi xây nhà từ xa?

Thường cần bốn đến năm chuyến: xem đất, ký hợp đồng, khởi công, đổ mái, nghiệm thu. Có thể giảm bớt nếu có người giám sát tin cậy tại chỗ, nhưng ký hợp đồng và nghiệm thu nên có mặt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138