Mượn tuổi hợp với gia đình đã sẵn tiền, giấy tờ và có lý do không chờ được như đang thuê nhà hay nhà cũ xuống cấp; lùi năm hợp với gia đình chưa gấp và còn thiếu vốn. Nhưng trước khi chọn lùi năm, phải tính tuổi năm sau, vì theo cách tính phổ biến lùi một năm chưa chắc đã hết vướng.
Nhiều gia đình nghĩ lùi năm là cách "an toàn" nhất, rồi đến năm sau mới phát hiện tuổi vẫn vướng, thậm chí vướng nhiều hơn. Bài này so sánh hai hướng theo chi phí, tiến độ, chỗ ở và sự yên lòng của gia đình, kèm ví dụ tính tuổi cho năm 2027 và 2028 theo cùng một quy ước.
Ba lựa chọn khi tuổi vướng
Khi tính ra năm định xây tuổi gia chủ vướng kim lâu, hoang ốc hoặc tam tai, các gia đình thường đứng trước ba lựa chọn. Một là mượn tuổi người khác để khởi công đúng kế hoạch. Hai là lùi sang năm mà tuổi gia chủ không vướng. Ba là thống nhất vẫn làm bình thường, không mượn tuổi, vì cả nhà không đặt nặng chuyện này.
Bài này tập trung vào hai lựa chọn đầu, vì đó là chỗ phần lớn gia đình phân vân. Lựa chọn thứ ba cũng chính đáng; nhiều gia đình trẻ ở đô thị chọn cách này sau khi bàn với bố mẹ.
Điểm cần nhớ: cả ba lựa chọn đều là cách xử lý trong phạm vi tục xem tuổi. Không lựa chọn nào làm ngôi nhà chắc hơn hay yếu hơn. Thứ quyết định chất lượng ngôi nhà vẫn là thiết kế, vật liệu, tay nghề thợ và sự giám sát của gia chủ.
Vì vậy, trước khi so sánh, hãy chắc rằng phép tính tuổi đã đúng: năm âm lịch sinh, tuổi mụ, gia đình xét mấy điều. Không ít cuộc bàn bạc kéo dài hàng tuần rồi mới phát hiện người tính đã nhầm năm sinh.
So sánh mượn tuổi và lùi năm
Đặt hai hướng cạnh nhau theo những tiêu chí thực tế:
| Tiêu chí | Mượn tuổi | Lùi năm |
|---|---|---|
| Tiến độ | Giữ đúng kế hoạch | Chậm ít nhất một năm |
| Chi phí chờ | Không có | Tiền thuê nhà, lãi vay nếu đã vay, chi phí sửa tạm nhà cũ |
| Giá vật liệu, nhân công | Theo giá hiện tại | Có thể biến động, khó dự đoán |
| Vốn | Cần đủ ngay | Có thêm thời gian tích luỹ |
| Giấy tờ | Phải xong ngay | Có thời gian làm kỹ |
| Sự yên lòng của ông bà | Tuỳ gia đình có quen tục mượn tuổi không | Thường yên lòng, nếu năm sau thật sự không vướng |
| Việc cần làm thêm | Tìm và nhờ người đạt tuổi | Tính lại tuổi cho năm mới |
Không có cột nào thắng tuyệt đối. Bảng chỉ giúp nhìn rõ: lùi năm đổi thời gian lấy sự chuẩn bị kỹ hơn, còn mượn tuổi giữ thời gian nhưng đòi hỏi mọi thứ phải sẵn sàng ngay.
Một cách đọc bảng hữu ích: đánh dấu những dòng đang là điểm yếu của nhà mình. Nếu phần lớn dấu rơi vào cột mượn tuổi, như vốn chưa đủ, giấy tờ chưa xong, thì dù tìm được người cho mượn tuổi, khởi công ngay vẫn là vội.
Lùi một năm chưa chắc hết vướng
Đây là điều nhiều gia đình bỏ qua. Theo cách tính phổ biến, so sánh năm 2027 và 2028 cho vài năm sinh gia chủ hay gặp:
| Gia chủ sinh | Năm 2027 | Năm 2028 |
|---|---|---|
| 1987 Đinh Mão | Tuổi mụ 41: Ngũ Thọ Tử, vướng tam tai | Tuổi mụ 42: Kim lâu tử, Lục Hoang Ốc |
| 1989 Kỷ Tỵ | Tuổi mụ 39: Kim lâu thê, Lục Hoang Ốc | Tuổi mụ 40: không vướng, Tứ Tấn Tài |
| 1990 Canh Ngọ | Tuổi mụ 38: Ngũ Thọ Tử | Tuổi mụ 39: Kim lâu thê, Lục Hoang Ốc, vướng tam tai |
| 1991 Tân Mùi | Tuổi mụ 37: Kim lâu thân, vướng tam tai | Tuổi mụ 38: Ngũ Thọ Tử |
| 1995 Ất Hợi | Tuổi mụ 33: Kim lâu tử, Lục Hoang Ốc, vướng tam tai | Tuổi mụ 34: không vướng, Nhất Cát |
Với người sinh 1989 và 1995, lùi sang 2028 thì hết vướng. Với người sinh 1987 và 1990, năm 2028 còn vướng nhiều hơn năm 2027. Người sinh 1991 vẫn vướng hoang ốc. Nếu gia đình xét đủ ba điều, những người này lùi một năm cũng không giải quyết được gì, và câu hỏi lại quay về mượn tuổi.
Bảng tra theo năm sinh của Tuổi Tốt chỉ đi đến năm 2028. Muốn xét năm 2029 trở đi, gia đình tự tính theo cùng quy ước: tuổi mụ, chia 9, đếm cung, nhóm tam tai.
Khi nào mượn tuổi là lựa chọn hợp lý
Đang thuê nhà. Mỗi tháng chờ là một tháng tiền thuê. Với gia đình thuê nhà ở đô thị, lùi một năm có thể tốn bằng một phần đáng kể chi phí phần thô.
Nhà cũ xuống cấp, không an toàn. Mái dột, tường nứt, điện cũ là rủi ro thật cho người ở. Chờ thêm một mùa mưa bão vì chuyện tuổi khó biện minh.
Đã vay và đã giải ngân. Tiền vay nằm chờ vẫn chịu lãi. Lùi năm khi đã giải ngân là trả lãi cho một khoản chưa dùng.
Đã ký hợp đồng, đã có giấy phép. Huỷ hoặc lùi hợp đồng thi công có thể mất cọc; giấy phép xây dựng cũng có thời hạn khởi công theo quy định, quá hạn phải làm thủ tục gia hạn.
Lùi năm vẫn vướng. Như bảng trên, nếu năm sau tuổi gia chủ vẫn vướng, mượn tuổi ngay năm nay thường gọn hơn.
Có người đạt tuổi sẵn lòng ở gần. Khi trong họ có bác chú đạt tuổi, ở gần, vui vẻ nhận lời, chi phí và công sức của việc mượn tuổi gần như không đáng kể so với một năm chờ.
Khi nào lùi năm là lựa chọn hợp lý
Vốn còn thiếu. Xây khi chưa đủ tiền là nguyên nhân hàng đầu khiến công trình bỏ dở hoặc vay nóng. Một năm tích luỹ thêm có giá trị thực, bất kể chuyện tuổi.
Hồ sơ đất còn vướng. Đất chưa có giấy chứng nhận, đang chờ tách thửa, ranh giới chưa rõ. Những việc này cần thời gian, và lùi năm tạo khoảng trống để làm cho xong.
Có chỗ ở ổn định. Đang ở nhà bố mẹ hoặc nhà cũ còn dùng tốt thì chi phí chờ gần như bằng không.
Năm sau tuổi đẹp theo cách tính. Như người sinh 1989 hoặc 1995 trong bảng trên, năm 2028 không vướng ba điều. Chờ một năm vừa đủ chuẩn bị, vừa không cần mượn tuổi.
Gia đình có việc lớn khác. Nếu trong năm đó nhà có người sinh con, có người ốm, con cái thi cử, dồn thêm việc xây nhà dễ quá sức. Lùi năm là cách giảm tải, không chỉ vì tuổi.
Lựa chọn thứ ba: vẫn làm bình thường
Không ít gia đình, sau khi tính ra tuổi vướng, bàn với nhau rồi thống nhất vẫn khởi công dưới tên gia chủ, không mượn tuổi, không lùi năm. Thường đó là những nhà mà ông bà không đặt nặng tục này, hoặc chính ông bà nói "các con lo được tiền, lo được thợ là được".
Lựa chọn này chính đáng như hai lựa chọn kia. Điều kiện để nó êm là sự đồng thuận thật: người lớn trong nhà đồng ý từ đầu, không phải đồng ý cho qua rồi để bụng. Nếu còn một người lo lắng, nhiều gia đình chọn mượn tuổi như một cách nhẹ nhàng để người đó yên lòng, vì chi phí của mượn tuổi chỉ là một buổi sáng và một bữa cơm.
Dù chọn cách nào, đừng để chuyện tuổi trở thành lý do đổ lỗi về sau. Công trình nào cũng có lúc chậm, lúc phát sinh, lúc thợ làm sai; đó là chuyện kỹ thuật và quản lý, cần xử lý như chuyện kỹ thuật và quản lý.
Tính chi phí chờ một năm
Trước khi quyết lùi năm, nên làm một phép tính tiền đơn giản. Ngồi với vợ hoặc chồng, điền từng dòng:
- Tiền thuê nhà hoặc chi phí sửa tạm nhà cũ trong mười hai tháng.
- Lãi của khoản vay đã giải ngân, nếu có, trong mười hai tháng.
- Khoản cọc có thể mất nếu huỷ hoặc lùi hợp đồng thi công, chi phí gia hạn giấy phép nếu cần.
- Ước lượng chênh lệch giá vật liệu và nhân công, lấy theo ý kiến nhà thầu, ghi cả mức thấp và mức cao.
- Trừ đi khoản tiền gia đình tích luỹ thêm được trong một năm chờ.
- Đặt con số cuối cạnh phương án mượn tuổi, vốn chỉ tốn công đi nhờ, bữa cơm và quà cảm ơn.
Con số này không quyết định thay gia đình, nhưng giúp cuộc bàn bạc với ông bà có căn cứ. Nhiều khi chính bố mẹ, khi thấy chi phí chờ một năm, lại là người đề nghị mượn tuổi.
Nếu phép tính cho thấy chi phí chờ nhỏ, chẳng hạn gia đình đang ở nhà bố mẹ và chưa vay, thì lùi năm gần như không tốn gì, và đó là thông tin cũng quan trọng không kém.
Bàn với ông bà: câu nói mẫu
Khi ông bà muốn lùi năm còn vợ chồng muốn xây ngay, hoặc ngược lại, cuộc nói chuyện dễ căng. Cách nói đặt cả hai mặt lên bàn thường hiệu quả hơn tranh luận. Một ví dụ: "Bố mẹ ạ, con tính tuổi con năm sau thì vẫn vướng hoang ốc, nên lùi một năm cũng chưa hết. Còn nếu chờ thì nhà mình mất thêm tiền thuê cả năm. Con muốn xin bố mẹ cho mượn tuổi chú, chú năm sau tính ra không vướng gì. Bố mẹ thấy thế nào ạ?"
Nếu ông bà vẫn muốn lùi, có thể đề nghị một phương án giữa: dùng năm chờ để làm xong giấy tờ, thiết kế, chọn thợ, để năm sau khởi công nhanh và gọn. Thời gian chờ khi đó không bị phí. Nếu gia đình muốn tham khảo thêm, có thể xem lá số miễn phí trên AI Huyền Học trước buổi bàn.
Điều quan trọng là quyết định cuối được cả nhà đồng ý. Một ngôi nhà xây xong mà trong nhà còn người không vui vì cách làm thì niềm vui về nhà mới cũng giảm đi nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Lùi năm làm nhà có chắc là hết vướng tuổi không?
Không chắc. Theo cách tính phổ biến, tuổi mụ tăng một thì kim lâu, hoang ốc và tam tai đều có thể đổi. Có người lùi một năm thì hết vướng, có người lại vướng nhiều hơn, nên phải tính lại cho năm mới.
Người sinh 1990 nên làm nhà năm 2027 hay 2028?
Theo cách tính phổ biến, năm 2027 người sinh 1990 vướng hoang ốc Ngũ Thọ Tử; năm 2028 vướng kim lâu thê, Lục Hoang Ốc và tam tai. Nếu gia đình xét đủ ba điều, lùi sang 2028 không giúp được, nhiều nhà chọn mượn tuổi năm 2027.
Giấy phép xây dựng có hết hạn nếu lùi khởi công không?
Giấy phép xây dựng có thời hạn khởi công theo quy định; quá hạn mà chưa khởi công thì phải làm thủ tục gia hạn. Nên hỏi cơ quan cấp phép ở địa phương trước khi quyết lùi năm.
Đang ở nhà bố mẹ thì có nên chờ năm tuổi đẹp không?
Nếu chỗ ở ổn định, vốn còn thiếu và năm sau tuổi không vướng theo cách tính gia đình dùng, chờ một năm là lựa chọn hợp lý. Dùng thời gian đó để hoàn thiện giấy tờ, thiết kế và chọn thợ.
Có thể vừa mượn tuổi vừa lùi vài tháng sang đầu năm sau không?
Được, nếu năm âm lịch sau gia chủ không vướng thì không cần mượn tuổi nữa. Nhưng khởi công sát Tết hay ngay sau Tết cần tính thời tiết, nhân công nghỉ Tết và giá vật liệu thời điểm đó.